علیرضا قزوه در دیدار شاعران و اهالی فرهنگ و ادب با سید علی خامنه ای - خرداد ۹۶

علیرضا قَزوه (زاده بهمن ۱۳۴۲ در گرمسار) نویسنده و شاعر معاصر ایرانی است. او از جمله شاعران حوزه انقلاب و دفاع مقدس شمرده می‌شود و درون‌مایه اشعار او مذهبی است. اشعار او در قالب شعر سپید و غزل منتشر شده‌است. او رئیس مرکز تحقیقات فارسی رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در دهلی نو بود. وی با شعر بلند مولا ویلا نداشت به عنوان شاعری منتقد وارد فضای هنر و ادبیات شد.

علیرضا قزوه در اول بهمن ماه سال ۱۳۴۲، در گرمسار به دنیا آمد. دوران کودکی و تحصیلات را در همان‌جا گزراندو در سال۱۳۶۱، دیپلم تجربی گرفت. در سال ۱۳۶۴، وارد دانشگاه حقوق قضایی قم شد و در سال ۱۳۶۹، به دریافت مدرک کارشناسی این رشته نائل آمد. تحصیلات خود را در رشته کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران ادامه داد و در سال ۱۳۷۶موفق به دریافت مدرک کارشناسی ارشد گردید. او در سال ۱۳۹۱ از تاجیکستان، دانشنامه دکتری خود را در رشته لغت‌شناسی (زبان فارسی) دریافت کرد. قزوه اولین شعر خود را در سال ۱۳۶۰ سرود و در سال ۱۳۶۳همکاری خود را با مجله امید انقلاب آغاز کرد. شعرهای وی تا کنون به صورت پراکنده در بیشتر روزنامه‌ها، مجلات کثیرالانتشار مجموعه شعرهای گرد آوری شده، انتشار یافته‌است. قزوه تا کنون با روزنامه‌های جمهوری اسلامی اطلاعات ماهنامه ادبستان صدا وسیما جمهوری اسلامی ایران حوزه هنری بنیاد حفظ آثار و ارزش‌های دفاع مقدس و… همکاری داشته‌است. وی از سال ۱۳۶۸تا سال۱۳۷۷مسئولیت صفحه «بشنو از نی» روزنامه اطلاعات را عهده‌دار بوده‌است. از سال ۱۳۷۸وابسته فرهنگی ایران در کشور تاجیکستان بود. وی از جمله شاعرانی می‌باشد که تا کنون در بیشتر همایش‌های سراسری شعر دفاع مقدس، و شب شعرهای دفاع و مقاومت حضوری فعال داشته‌است. در طول دفاع مقدس مدت یک سال را در جبهه‌ها گذرانده‌است. «قزوه» در سال‌های ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۲ مسئولیت کانون‌ها ادبی در فرهنگ سراهای تهران را عهده‌دار بود.

قزوه از غزلسرایان دهه شصت به‌شمار می‌رود، گرچه آثاری نیز در عرصه شعر نو دارد. از لحاظ محتوی وی از اولین شعرایی است که به سیاهکاریها در دوران جنگ اعتراض می‌کند. در مجموعه «از نخلستان تا خیابان» می‌سراید:

دسته گلها دسته دسته می‌روند از یادها گریه کن ای آسمان در مرگ طوفان‌زادها
سخت گمنامید اما ای شقایق سیرتان کیسه می‌دوزند با نام شما شیادها

در زمینه شعر جنگ از قزوه در کنار شاعرانی همچون حسین اسرافیلی و پرویز بیگی حبیب آبادی به عنوان چهرهٔ‌های مشخص کننده این سبک نام برده می‌شود.

مسئولیت‌ها

  • مرکز آفرینش‌های ادبی حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی از اردیبهشت ۱۳۹۲
  • مسئولیت صفحهٔ ادبی روزنامهٔ اطلاعات (بشنو از نی)
  • وابسته فرهنگی ایران در کشور تاجیکستان از سال ۱۳۷۶ تا ۱۳۷۸
  • وابسته فرهنگی و مدیر مرکز تحقیقات فارسی ایران در هندوستان از سال ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۱
  • دبیر چهاردهمین کنگرهٔ سراسری شعر دفاع مقدس در استان کرمانشاه
  • دبیر نخستین جشنواره بین‌المللی شعر فجر
  • مسئول دفتر شعر و موسیقی وزارت ارشاد

جوایز

  • در بیست و چهارمین دوره کتاب سال جمهوری اسلامی ایران، قزوه به خاطر کتاب شعر با کاروان نیزه جایزه تشویقی گرفت.
  • «علیرضا قزوه» و «حمیدرضا برقعی» به عنوان «شاعران مردمی ۱۰ سال اخیر» در مراسم پایانی هفتمین جشنواره بین‌المللی شعر فجر معرفی شدند. در مراسم پایانی جشنواره شعر فجر اعلام شد، در این نظرسنجی محمدرضا شفیعی کدکنی، علی معلم دامغانی، محمدعلی بهمنی و فاضل نظری نیز آرای بالایی داشته‌اند. علیرضا قزوه هنگام دریافت جایزه‌اش گفت، این جایزه را به محمدرضا شفیعی کدکنی اهدا می‌کند.
  • «صبح بنارس» سروده علیرضا قزوه برگزیده یازدهمین دوره جایزه قلم زرین در بخش شعر شد.
  • «صبح بنارس» سروده قزوه در بخش شعر بیست و یکمین جایزه کتاب فصل به عنوان برگزیده انتخاب و معرفی شد. قزوه پس از اعلام این جایزه گفت: «امروز شنیدم کتاب «صبح بنارس» که شعرهای پنج سال آخر من در هند بود و از سوی انتشارات شهرستان ادب منتشر شده بود، جایزه بیست و یکمین دوره «کتاب فصل» را در بخش شعر به خود اختصاص داده‌است. ارزش مادی و معنوی این جایزه را تقدیم می‌کنم به زنده یاد محسن پزشکیان، شاعری که در عین شایستگی هرگز فرصت شناخته شدن نیافت. شاعری از اهل مبارزه و اعتراض که از زندانیان زمان شاه بود و در اوایل انقلاب برای دیدار امام به قم می‌رفت که در تصادفی با فرزند کوچکش به دیار باقی شتافتند. خدایشان بیامرزاد.

آثار

  • از نخلستان تا خیابان ۱۳۶۸
  • - دو رکعت عشق ۱۳۷۷
  • -پرستو در قاف ۱۳۷۴
  • -شبلی و آتش ۱۳۷۵
  • این همه یوسف ۱۳۷۶
  • خورشیدهای گمشده ۱۳۷۶
  • گزیده ادبیات معاصر ۱۳۷۸
  • قدم زدن در کلمات ۱۳۷۹
  • عشق، علیه السلام ۱۳۸۱
  • با کاروان نیزه ۱۳۸۴
  • پشت هر سنگ خداست ۱۳۸۷
  • این همه یوسف ۱۳۸۷
  • من می‌گویم شما بگریید «مرثیهٔ عاشورایی» ۱۳۸۵
  • -سوره انگور «گزیده اشعار» ۱۳۸۷
  • صبح بنارس ۱۳۹۱
  • کلمات الشعرا (تصحیح تذکره) ۱۳۸۹
  • صبح تان بخیر مردم ۱۳۹۱
  • مجموعه شعر مستقلی از قزوه با نام " قصاید بتوقیت بیروت" به زبان عربی با ترجمه موسی بیدج توسط انتشارات "مرکزالحضاره لتنمیه الفکر الاسلامی" بیروت در سال ۲۰۰۸ میلادی منتشر شده‌است.
  • مجموعه شعر مستقلی از این شاعر با نام " Compassionate Deat" با ترجمه محسن کریمی راهجردی توسط انتشارات "اسلامیک گهر دهلی" در سال ۲۰۱۲ میلادی در دهلی نو منتشر شده‌است.

همچنین مجموعه اشعاری از ایشان به زبان‌های اردو توسط شاعر پارسی سرای پاکستان، سید احمد حسینی شهریار، به زبان روسی توسط خانم دکتر آنا برزینا و به زبان کردی توسط مختار شکری پور ترجمه و آماده نشر شده‌است.

قزوه در سرودن انواع شعر کلاسیک طبع آزمایی کرده، اما دلبستگی و علاقه‌اش به سرودن غزل و دو بیتی از دیگر انواع شعر، بیشتر است و در غزل سرایی، زبان و شیوه خاصی دارد. شعرش پسند خاطر ادب دوستان قرار گرفته‌است و در سرودن شعر نو توانمندی قابل قبولی از خود نشان داده‌است.

بررسی آثار

او از نخستین کسانی است که در سروده‌های پس از جنگ به وادی حسرت و دلتنگی گام نهاده‌است. برخی منابع از تأثیر شاعرانی همچون سید حسن حسینی، قیصر امین‌پور، علی معلم دامغانی و محمدرضا عبدالملکیان در قزوه سخن می‌گویند.سید حسن حسینی دربارهٔ غزل «رایحه سیب» او می‌نویسد و به تقلیدهای وی از شاعران من جمله خودش اشاره می‌کند.

واکنش به حوادث روز

قزوه در واکنش به اتفاقات روز در ایران و جهان نیز اشعاری سروده‌است که اغلب در وبگاه‌های خبری منتشر شده‌است.

از جمله این گونه اشعار وی می‌توان به شعری در واکنش به شعر جنجالی گونتر گراس اشاره کرد: انتشار شعری از گونتر گراس در انتقاد از عملکرد اسرائیل پیرامون تسلیحات هسته‌ای در یک روزنامه آلمانی بازتاب‌های فراوانی داشت، و قزوه نیز در استقبال از مواضع وی شعری در قالب نو منتشر کرد.

وی همچنین پس از انتشار ترانه نقی توسط شاهین نجفی، نیز شعری دیگر در پاسخ به وی سرود.

وی پیرامون جنبش وال استریت نیز شعری با مطلع :" اینها که ایستاده‌اند در وال استریت/ و داد می‌زنند ۹۹ درصد ما/این‌ها هم از سپاه قدس اند؟! " سروده‌است

alirezaghazve.jpg